Php Kodlama Standartları
Ocak 10th, 2009Sinif Isimleri
-Kelime ayraci olarak buyuk harf kullanip kelimelerin devamini kucuk harfler getiriniz.
-Bir ismin ilk karakteri buyuk harf olmalidir.
Read the rest of this entry »
Sinif Isimleri
-Kelime ayraci olarak buyuk harf kullanip kelimelerin devamini kucuk harfler getiriniz.
-Bir ismin ilk karakteri buyuk harf olmalidir.
Read the rest of this entry »
Once yazimiza “degisken” ne demek onu tanimlamakla baslayalim.Degisken en basit tanimi ile bir verinin saklanmasinda kullanilan hafiza alanidir.PHP icerisinde bir degerin hafizada tutulmasi icin,degiskenimize bir isim verip basina “$” isareti getirmek yeterlidir.Ornek verecek olursak
Read the rest of this entry »
Eger sizde benim gibiyseniz PHP’yi ilk kararli surumlerinden beri kulllaniyor ve uzerinde gun gectikce uzmanlasiyorsunuz demektir.Ilk kez Apache ile uyumlu bir sekilde Linux uzerinde MySQL veritabanini kullanacak sekilde calsmasini saglamak tam 3 gunumu almisti…
Linkler :
http://www.apache.org/
http://www.mysql.com/
http://www.linux.com/
http://www.php.net/
http://www.oracle.com/
Veritabani Tasarimi :
http://hotwired.lycos.com/webmonkey/backend/databases/tutorials/tutorial3.html
Su andaki bilgi birikimi ve tecrubelerimize ragmen kabul etmeliyiz ki bilgisayar gibi hassas cihazlari programlayanlarda “insan” ve insanlar cok sik hata yaparlar…
Yukaridaki dusunceden hareket edersek bize “degerli verilerimizi” koruyacak bazi mekanizmalarin olmasi gerektigini daha cabuk anlariz.
Iste bu noktada cok hizli calisan ve mukemmele yakin hasssaiyeti ile hepimizin gozbebegi MySQL’in imdadimiza yetisitigini pek soyleyemeyiz.MySQL ilk yaratildiginda web icin hizli calisacak bir program olarak dizayn edilmisti.Iste bu nedenlelerle bazi “kurumsal” fonksiyonlari icinde hic bir zaman barindirmadi.Bunlara ornek olarak “database transactions” verilebilir.Aslinda genel olarak bakildiginda bu ozelliklere cogu web sitesinin ihtiyaci da yoktur.
Bazi programlama hatalarini duzeltecek ve veri butunlugune zarar vermeyecek kadar zeki ve guclu veritabani programlarina ihtiyaciniz varsa onerebilecegimiz en gelismis ve kararli urun Oracle olacaktir.Insanlarin boyle gelismis veritabanlari yerine MySQL’i secmesinin baslica nedeni (genele bakildiginda) fiyati olacaktir.MySQL kendine has bir lisansi olan ve cogu zaman ucretsiz olarak kullanabileceginiz kucuk ama cok hizli bir veritabani motorudur.Hem internet uzerinde bu veritabani icin yazilmis egitim makalelerini bulmakda (oracle dusunuldugunde) cok zor degildir.
http://hotwired.lycos.com/webmonkey/programming/php/tutorials/tutorial4.html
Oracle lisanslari onbinlerce dolarla ifade edilmektedir.ustelik Oracle egitimi MySQL ile kiyaslandiginda hem daha zor hemde ucretsiz olarak bulunabilcek kaynaklarin darligi nedeniyle size ek butce yuku getirebilecek yapidadir.
Oracle her zaman icin “gelistirme” yapmak amaciyla bir makineye “ucretsiz” olarak kurulup kullanilabilir.Bu konuda daha detayli bilgiyi sitesinden elde edebilirsiniz :
http://www.oracle.com/
Oracle Yazilimini Elde Etmek
Eger hizli (gercekten hizli) bir internet baglantiniz varsa hemen simdi oracle web sitesinden ucretsiz olarak indirip kullanmaya baslayabilirsiniz.Toplam dosya buyuklugu 600M+ seklindedir…
Bir diger yol ise oracle e-is sitesinden bu yazilimi sipraris etmektir.Boyle bir durumda hem yukleme hemde CD ucretini odemeniz gereklidir.(40 $)
Oracle’in Yuklenmesi
Bu konuda degisik sitelerden yardim alabilirsiniz.Tamamen ingilizce olarak hazirlanmis bu sitelere linkleri sitemizin “linkler” bolumunden “oracle” alt kategorisini secerek ulasabilirsiniz.Size kolaylik olmasi amaciyla bu konuda hazirlanmis “How-to” yani “Nasil” dokumanin adresini asagiya ekledik :
http://www.linuxdoc.org/HOWTO/Oracle-8-HOWTO.html
PHP’nin ayarlanmasi
Aslinda konumuz Oracle-PHP ikilisinin nasil calistigini anlatmak oldugu icin bazi ince yukleme noktalarina deginmek istedim.Ilk olarak sizlere tavsiyem PHP’yi kaynak kodundan ve ./configure komutu ile ayarlayarak derlemenizdir.Bunu nasil yapacaginiz konusunda sitemizde birden fazla kaynak yer almaktadir…
“./configure” islemi kaynak kodunu derlemeye hazirlamak icin kullanilir.Kaynak koduna hangi modullerin eklenecegini veya cikaralacagini basitce komut satirindan asagidaki gibi girebilirsiniz :
(Once PHP kaynak kodunun oldugu dizine gecmeyi unutmayniz.)
./configure –with-mysql=/[mysql icin yolu giriniz] –with-apxs=/[apxs icin yolu giriniz]
Yukarida anlatilan sekilde istediginiz parametreleri girdikten sonra oracle destegini PHP’ye eklemek icin asagidaki parametreyide gormeyi unutmayiniz :
–with-oci8=[DIR]
DIR yazan yere ORACLE_HOME degiskeni ile belirlenen Oracle yukleme klasorunun yolunu girmeniz gereklidir.Boylece PHP yi derleyecek olan programlar sisteminizde Oracle ve kutuphanlerleinin hangi dizinde kurulu oldugu bilebileceklerdir…
Ornek :
./configure –with-mysql=/usr/mysql –with-apxs=/usr/httpd –with-oci8=/usr/local/oracle/product/8.1.7
Oracle icin bir test veritabani yaratip makalenin ilerleyen kisimlarindaki tablo orneklerini yapabilirsiniz.Yanliz acmis oldugunuz kullanici hesabinin veritabani yaratma,veri secme ve veri ekleme izinlerine sahip olduguna emin olunuz.
Ornek bir Oracle 8i tablosunun yaratilmasi
Bir cok sirket kendi calisanlari ile ilgili bilgileri veritabaninda saklar.Bunu yapabilmek icin once tum calisanalri ile ilgili verilerin tutulacagi bir tabloyu yaratmak zorundadir.
Bizde ilk is olarak bir calisanlar tablosu yaratmakla ise baslayalim,
Komut satirindan “sqlplus” komutunu giriniz :
# sqlplus
Sisteme kullanici adiniz ve sifreniz ile giris yaptiktan sonra asagidaki SQL sorgusunu veritabani uzerinde uygulayiniz :
SQL> CREATE TABLE calisanlar(
calisan_id_no NUMBER(4) NOT NULL,
iadi_tx VARCHAR2(64) NOT NULL,
sadi_tx VARCHAR2(64) NOT NULL,
telefon_tx VARCHAR2(14),
eposta_tx VARCHAR2(255),
guncel_dt DATE NOT NULL,
yaratma_dt DATE NOT NULL,
PRIMARY KEY(calisan_id_no)
);
Bu sorguyu veritabaninda uygularsaniz asagidaki gibi bir cikti alirsiniz :
SQL> CREATE TABLE calisanlar(
2 calisan_id_no NUMBER(4) NOT NULL,
3 adi_tx VARCHAR2(64) NOT NULL,
4 sadi_tx VARCHAR2(64) NOT NULL,
5 telefon_tx VARCHAR2(14),
6 eposta_tx VARCHAR2(255),
7 guncel_dt DATE NOT NULL,
8 yaratma_dt DATE NOT NULL,
9 PRIMARY KEY(calisan_id_no)
10 );
Table created.
Veritabani tablomuz boylece yaratilmis oldu.Simdi bu tabloya eklenecek her bir veri satirinin digerinden farkli olmasini saglamak icin bir “sequence” yani “siralama” yaratalim.
MySQL kullanmaya aliskin olanlar bunu yapabilmek icin “AUTO_INCREMENT” olarak bilinen “tablo alani” ozelligiyle amaca cok cabuk ulasildigini hatirlayacaklardir.Oracle’da durum biraz daha degisiktir.Bunu yapabilmak icin bir ek SQL sorgusuna daha gerek duyarsiniz. Oracle’da “SEQUENCE” komutu ile bir alanda,yeni veri eklendiginde otomatik olarak bir onceki degerin bir ust sayisal degeri alinarak, tablonun o alanina eklenmesi saglanir :
SQL> CREATE SEQUENCE calisan_id_no START WITH 1
INCREMENT BY 1 MAXVALUE 9999;
Yukaridaki komut ile baslangci olarak 1 secildigi,her yeni veri seti eklendiginde bu alana (calisan_id_no) eklenecek degerin 1 artirlicagi, bu alndaki degerin 9999 degerini gecemeyecegi belirlenmektedir :
Bu sorguyu veritabaninda uygularsaniz asagidaki gibi bir cikti alirsiniz :
SQL> CREATE SEQUENCE calisan_id_no START WITH 1
2 INCREMENT BY 1 MAXVALUE 9999;
Sequence created.
PHP’nin Oracle Fonksiyonlari
Burada ele alacagimiz Php fonksiyonlari en cok kullanilan Oracle baglanti fonksiyonlaridir.En genis bilgiye ve fonksiyonlarin tamamina (kullanici notlari ile beraber) asagidaki linkten ulasabilirsiniz :
http://www.php.net/manual/en/ref.oci8.php
OCILogon ()
Veritabani ile iletisime gecer ve baglantiyi kurar.Bu baglanti referans gosterilerek diger fonksiyonlarin calismasi saglanir.Bazi fonksiyonlarda boyle bir baglantinin halihazirda kurulu olmasi gerekliligi vardir.
OCIParse ()
Bu fonksiyon herhangi bir sorguyu,veritabani uzerinde uygulanmadan once hazirlamak icin kullanilir.
OCIBindByName ()
OCIParse () ile kullanilarak,kullanici tanimli data’nin sorgunun bir parcasi olmasi saglanir.Bir baglac olarak dusunulebilir…
OCIExecute ()
Hazirlanmis bir sorguyu veritabaninda uygulamak icin kullanilir.
OCIError ()
Herhangi bir sorgumuzda olusan hatalarimizi bilgilendirmek icin kullanilir.
OCIFetchInto ()
Veritabanindan donen sonuclari donguye sokmak icin kullanilir.
OCICommit ()
Bu fonksiyon ile veritabaninda tum yaptigimiz islemlerin kalici olarak gerceklesmesi saglanir.Yaptiginiz tum degisiklikleri veritabanina kayit eder.
OCIRollback ()
Bu fonksiyon ile veritabani bir onceki haline dondurulur.
Veritabanina Baglanmak
Veritabanina baglanti yapabilmek icin OCILogon () fonksiyonu kullanilir.Bu fonksiyon toplam uc parametre alir :
# kullaniciadi
# sifre
# veritabani
$db = ” (DESCRIPTION =
(ADDRESS = (PROTOCOL = TCP)(HOST = 127.0.0.1)(PORT = 1521))
(CONNECT_DATA = (SID = ORCL))
)”;
$iDBConn = OCILogon(”scott”,”tiger”,$db);
?>
NOT : Yukaridaki kod icerisinde dort noktayi ozellikle kendinize gore ayarlamalisiniz :
# “scott” yazan yere kendi kullanici adinizi yazin.
# “tiger” yazan yere kendi sifrenizi yazin.
# HOST = 127.0.0.1 (Veritabaninin uzerinde calistigi makinenin IP adresi)
# SID = ORCL (Baglanilacak olan veritabaninin SID degeri,yani Veritabani ismi…)
Bu dort degeri kendi kullaniciadiniz,sifreniz,IP adresiniz ve Veritabani isminiz ile degistiriniz.
Simdi yukaridaki bilgiler ile veritabanina baglanti yapacak kisimi yazabiliriz.
Bazen kullanicilar boyle bir kodun ardindan hata mesajlari alirlar.Buna en temel neden ORACLE_HOME cevre degiskeninin sistem genelinde tanimlanmamis olmasidir.Simdi asagidaki gibi bir kod ile bu degiskenin yaratilip tum sistem programlari tarafindan (elbette PHP’de buna dahil) kullanilmasini saglayabilirsiniz.
putenv(”ORACLE_HOME=/usr/local/oracle/product/8.1.7″);
?>
Tabii ki yukaridaki yolu kendi sisteminize gore oracle’i hanig klasore kurduysaniz onu girmelisiniz…
Tabloya yeni bir kayit girilmesi
Simdi de “calisanlar” tablosuna yeni kayit eklemeye calisalim :
//
// Calisanlar tablosuna eklenecek veriler…
//
$strAdi = ‘Serkan Hadi’;
$strSoyadi = ‘CEYLANI’;
$strTelefon = ‘813.222.22.22′;
$strEposta = ’serkan@turk-php.com’;
?>
Verileri tamamladigimiza gore bu veriyi alip veritabanina ekleyecek sorguyu olusturabiliriz :
//
// Sorguyu hazirliyoruz…
//
$qsvCalisanEkle = ”
INSERT INTO calisanlar
(calisan_id_no,adi_tx,sadi_tx,
telefon_tx,eposta_tx,guncel_dt,yaratma_dt)
VALUES (calisan_id_no.nextval,:adi_tx, :sadi_tx, :telefon_tx, :eposta_tx, SYSDATE, SYSDATE)”;
?>
Yukarida gorulen kod icerisinde size yabanci gelebilecek tek nokta VALUES icinde kulanilan “:adi_tx” turundeki programlamadir.Burada yapilan aslinda cok basit bir referans verme islemidir.Daha onceden veriyi isleyip ardindan da burada “:adi_tx” gecen yere ornegin yerlestirilmesini saglayacagiz.(Bu konuya yazinin ilerleyen kesimlerinde deginecegiz.Simdilik ne oldugunu kafanizda canlandirmakla yetinin…Ingilizcede bu notasyona ve yapilan isleme “placeholder” denilmektedir.Oraya gelecek kullanici-tanimli veriyi isledikten sonra oraya yazmak icin kullanilmaktadir.)
calisan_id_no.nextval notasyonu ile tabloda o alanda kayitli degerden sonra (SEQUENCE komutunda belirtilen arttirma sayisi kadar yani INCREMENT BY olarak verilen deger kadar) gelecek deger yaziliyor.
SYSDATE ile tarih alanina sistem tarihi yaziliyor.Burada herhangi bir “placeholder” kullanmadim cunku oraya yazilan veri direkt sistemden geliyor ve benim bir kontrol yapmama bu nedenle gerek yok.
Sorguyu tamamladigimiza gore OCIParse () fonksiyonu ile “uygulama islemine hazirlanmasini” saglayabiliriz :
$iSorguIfadesi = @OCIParse($iDBConn, $qsvCalisanEkle);
?>
OCIParse () fonksiyonu bir “sorgu tanimlayicisi” yani ingilizcesi “statement identifier” olarak ifade edilen bir sonuc dondurur.Biz bu sonucu asagidaki gibi inceleyip sorgunun veritabani uzerinde uygulanmasina veya OCIRollback () fonksiyonu ile veritabaninin ilk haline dondurulmesine karar verebiliriz.Kisaca anlatilmak istenen, sorgunun icinde bir hata olup olmadigini ve sorgu ile ilgili veritabanindan donen sonucu asagidaki gibi irdeleyebiliyoruz :
//
// SQL Ifadesi gecerli mi?
//
$arrError = OCIError($iSorguIfadesi);
if ($arrError['code'])
{
print $arrError['message'];
OCIRollback($iDBConn);
exit;
}
?>
ONEMLI : Burada deginilmesi gereken en onemli nokta OCIRollback () fonksiyonu ile veritabani ilk haline getirilse de INCREMENT BY ifadesi ile otomatik olarak arttirilan tablo alanina sorgu sirasinda atanan deger asla geriye donderilmez.Yani tabloda o alanda 3 degeri varken sizin sorgunuzdan sonra o alana otomatik olarak 4 atanmis ise OCIRollback () ile geriye dondugunuzde o alan icin tekrar sorgulama yaparsaniz bu sefer size ornegin 5 degerinin atandigini goreceksiniz…
Simdi referans olarak verdigimiz alanlara gelecek verileri olusturalim.Bu islemi OCIBindByName () fonksiyonu ile yapiyoruz :
//
//Referans olarak verilen yerler icin verileri olustur.
//
@OCIBindByName($iSorguIfadesi, ‘:calisan_id_no’, &$iCalisanNo, 4);
@OCIBindByName($iSorguIfadesi, ‘:adi_tx’, &$strAdi, 64);
@OCIBindByName($iSorguIfadesi, ‘:sadi_tx’, &$strSoyadi, 64);
@OCIBindByName($iSorguIfadesi, ‘:telefon_tx’, &$strTelefon, 14);
@OCIBindByName($iSorguIfadesi, ‘:eposta_tx’, &$strEposta, 255);
?>
Burada iki onemli noktaya deginilmesi gerekiyor.Birincisi bu yontem ile fazladan addslashes () kullanimina gerek kalmiyor (verinin icindeki tirnak isaretleri ve benzeri zararli datayi elimine etmek icin kullanilan fonksiyon), ikincisi ise eger islenen veri “bos” degere sahipse onu NULL olarak veritabanina yazabilmesidir…
En son olarak OCIExecute () fonksiyonu ile sorgunun veritabani uzerinde uygulanmasini sagliyoruz.(Tabii ki yukarida gorulen sekilde butun degiskenler referans edildikleri yere baglandiktan sonra)
Fonksiyonun kullaniminda onemli olan nokta OCI_DEFAULT parametresi ile Oracle’a auto-commit,yani sorgu basarili sekilde uygulanirsa otomatik olarak degisiklikleri kaydetmesi ozelliginin kapatilmasinin soylenmesidir.Her ne kadar yararli gibi gorunsede bazen coklu tablolar uzerinde yapilan UPDATE islemlerinde bu ozelligin kapatilmasi verinin zarar gormesini onleyecektir.Eger sorgu basarili sekilde uygulanirsa OCICommit () fonksiyonunu cagirarak sorgunun sonuclarinin veritabani uzerinde kayit edilmesini saglayabilecegiz…
//
// Sorguyu veritabani uzerinde uygula….
//
@OCIExecute($iSorguIfadesi, OCI_DEFAULT);
//Hata olusmadigindan emin olalim…
$arrError = OCIError($iSorguIfadesi);
if ($arrError['code'])
{
print $arrError['message'];
OCIRollback($iDBConn);
exit;
}
OCICommit($iDBConn);
?>
Veritabanindan Verileri Dondurup HTML Formatinda Goruntulemek
Yukarida anlatilan sekilde oldugu gibi veritabanindan veri dondururkende ayni siralama izlenir.Once sorgu hazirlanir,ardindan bu sorgu denetlenir,eger hata bulunmaz ise veritabani uzerinde uygulanir,uygulama islemi sorunsuz olarak tamamlanirsa degisiklikler veritabanina kayit edilir…
SELECT sorgularinin yapisi geregi herhangi bir sekilde veritabanindaki veri bir sekilde degisiklikge ugramaz.Yanlizca veri istenilen sekil ve format istegi yapan cihaz,program vb. araclara dondurulur.
Boylece yukarida anlatilan adimlardan OCIBindByName (), OCIRollback (), ve OCICommit () fonksiyonlarinin kullanildigi bolumlerin uygulanmasina gerek kalmaz.
//
// Veriyi dondurmek icin sorguyu hazirlayalim…
//
$qsvCalisanGoruntule = ”
SELECT calisan_id_no,
adi_tx,
sadi_tx,
telefon_tx,
eposta_tx,
FROM calisanlar
ORDER BY sadi_tx ASC,
adi_tx ASC “;
$iSorguIfadesi = @OCIParse($iDBConn, $qsvCalisanGoruntule);
@OCIExecute($iSorguIfadesi, OCI_COMMIT_ON_SUCCESS);
//
//Sorguyu kontrol et
//
$arrError = OCIError($iSorguIfadesi);
if ($arrError['code'])
{
print $arrError['message'];
exit;
}
?>
Evet buraya kadar olan tum aciklamalarimizda ORACLE veritabani icin tablonun yaratilmasi,verinin eklenmesi ve bu eklenen verinin web uzerinden goruntulenmesini inceledik…Yukaridaki mantik ve kod yapisi ile UPDATE,DELETE gibi sorgulari veritabaninda uyuglamak co zor olmayacaktir.
Bu makalenin size yararli olmasini dilerim…
Kontrat
Bu islemlerin cok uzun oldugunu ve birisinin sizin icin gerceklestirmesini istiyorsaniz, uygun fiyatlarla tum veritabani problemlerinize cozum satin alabilirsiniz.Iletisime gecemekten cekinmeyiniz…
Iletisim Adresi : serkan@turk-php.com
Ornek Dosyalar
http://www.turk-php.com/ornekler/ora_kayitekle.phps
http://www.turk-php.com/ornekler/ora_kayitgoster.phps
NOT1 : Programin icerisinde kullanilan “@” isaretleri olasi hata mesajlarinin ekrana yazilmasini onlemek icin kullanilmistir.
NOT2 : Kendi programlarinizda kullanidiginiz “kullaniciadi” ve “sifre” degerlerini ayri bir dosyada saklayip,o turdeki dosyalarin kullaniciya goruntulenmesini engelleyerek guvenligi arttirabilirsiniz…
BadBlue sahsi kullanim versiyonu ucretsiz olarak download edilebilen cok kucuk boyutta ve olaganustu kolay kurulumu olan bir web sunucusu.
Daha cok diger Internet kullanicilari ile dosya alisverisi yapmak icin dizayn edilmis olmasina ragmen PHP destekliyor olmasi dolayisiyla PHP’ye yeni baslayanlar icin ideal bir ortam.
Web sunucusu ile birlikte kurulan yonetim arayuzu vasitasiyla kolayca sifre korumali dizinler yaratip bu dizinlere girme hakki olan kullanicilari da ayni kolaylikla ekleyebilirsiniz. Ayni arayuz ile ‘virtual directory’ yaratmak da oldukca kolay.
BadBlue ile PHP Kurulumu
1) http://badblue.com/down.html adresinden Windows versiyonunuza uygun BadBlue Web Sunucusunu indirip kurulum programini cift tiklayarak kurun. Tek yapmaniz gereken yeri geldigince next tusuna basip en son asamada adinizi ve email adresinizi yazmaniz. Gercek ad ve adresinizi vermeniz icin hic bir sebep yok. Tek yapmaniz gereken ad soyad seklinde boslukla ayrilmis iki kelime yazip, gercege benzeyen bir email adresi girmek.
2)PHP kurulumu icin PHP’nin Windows icin olan binary surumlerinden birini indirin ve PHP’yi yuklemeye baslayin. PHP kurulumunu yaptiginiz dizini aklinizda tutup buradaki php.ini-dist dosyasini php.ini olarak isimlendirip sisteminizin Windows dizinine kopyalayin. (Kullandiginiz versiyona gore Windows dizininin adi ve yeri degisik olabilir)
3)BadBlue servisini durdurun. (BadBlue calistiginda kucuk bir pencere cikartiyor. Tek yapmaniz gereken burda ’stop’ veya ‘exit’ e basmak.
4) BadBlue kurulumunu yaptiginiz dizine gidip EXT.INI dosyasini bulun. Program eger siz degistirmezseniz C:\Program Files\BadBlue\PE dizinine kuruluyor. Bu dosyayi bir text editoru ile acip asagidaki satirlari ekleyiniz.
[SERVICES]
extension1=php,c:\php\php.exe
Tabi burada dikkat etmeniz gereken husus php.exe’ye giden yolun PHP’yi kurdugunuz yere uygun olmasi.
5) BadBlue servisini tekrar baslatin.
6)BadBlue’nun kurulu oldugu dizinin altinda herhangi bir PHP programi yazarak kurulumu kontrol edin. Ornegin c:program filesbadbluepe dizini altina yazacaginiz test.php dosyasi icine sunlari yazin.
echo "BadBlue ve PHP Calisiyor";
?>
Simdi http://127.0.0.1/test.php adresine giderek programin calisip calismadigini kontrol edin. Eger mesaji goruyorsaniz program calisiyor demektir. Mesaj yerine butun kodu goruyorsaniz lutfen 3. basamaga geri gidip butun basamaklari tekrarlayiniz.
BadBlue Web Sunucusu ve PHP bu sekilde kurulmus oluyor. Tabiki bu ikiliye MySQL’i de eklemek mumkun. Fakat bunun BadBlue’ya ozel bir yani olmadigi icin normal Windows’da MySQL kurulumu basamaklarini takip ederek yapabilirsiniz.
PHPMyAdmin web tabanli arayuzu ile ozellikle birden fazla kullanicili ortamlarda MySQL veritabanini kullanmayi cok kolaylastirmaktadir. Bu yuzden bir cok hosting sirketi PHPMyAdmin’i hosting hesaplariyla birlikte kullanicilara sunmaktadir. Bu yazilim o kadar tutulmaktadir ki ayni kod ornek alinarak PostgreSQL, Oracle gibi diger veritabanlarina da uyarlanmistir.
Yazimizin giris kismiyla 5 dakikanizi aldik. Geri kalan 5 dakikada da bu kurulumu yapmaya calisacagiz.
Bu kurulum Unix ve benzeri sistemler icin gecerlidir. Eger baska bir isletim sistemi kullaniyorsaniz lutfen bu adimlari kendi sisteminize uyarlayiniz.
PHPMyAdmin’i en kolay sekilde kurmak icin asagidaki adimlari sirasiyla takip ediniz.
1) http://prdownloads.sourceforge.net/phpmyadmin/phpMyAdmin-2.2.1-php.tar.gz
adresinden PHPMyAdmin’in en yeni surumunu indirin.
2)
.tar.gz dosyasini web dizininize kopyalayin.
3)
tar xfvz phpMyAdmin-2.2.1-php.tar.gz
komutuyla bu dosyayi acin.
4)
Kolaylik olmasi acisindan olusan dizinin adini
mv phpMyAdmin-2.2.1-php.tar.gz sqladmin
komutuyla sqladmin’e degistirin.
5)
cd sqladmin
komutu ile bu dizinin icine girin.
6)
vi, pico, gedit veya benzeri bir text editoru ile config.inc.php dosyasini acin.
7-a)
Bu dosyanin en tepesine yakin bolumdeki degiskenleri kurulumunuza uyacak sekilde degistirin.
Eger gelismis sifre kontrolu kullanmak istemiyorsaniz, sadece $cfgServers[1]['user']
ve $cfgServers[1]['password'] degiskenlerini
doldurun. (user root, sifre ise root sifresi)
Bu sifreleme yonteminde kimlerin PHPMyAdmin’i kulllanabilecegini kendiniz .htaccess turu bir sifre yontemiyle halletmelisiniz.
7-b)
Eger tavsiye edilen daha gelismis sifre kontrol yontemini kullanmak istiyorsaniz,
$cfgServers[1]['adv_auth'] = TRUE ;
yapin.
Gelismis yontemde her kullanici otomatik olarak sadece kendi erisim hakki olan veritabanlarina ulasabiliyor. Diger yontemde bunu kendinize tek tek ayarlamalisiniz.
![]()
Kullanici adi ve sifreyi ayarladiktan sonra tarayiciniza http://web_adresiniz/sqladmin/
yaziniz.
9)
Eger gelismis yontemi sectiyseniz veya kendinize .htaccess turu bir sifre ayarladiysaniz sifre sorulacaktir. Kullanici adi ve sifrenizi girip PHPMyAdmin’i kullanmaya baslayabilirsiniz.
10) Umarim her sey yolunda gitmis ve PHPMyAdmin sizin icin de kolay bir sekilde calismistir.
Not: Bu bilerek kisa tutulmus bir makaledir. Degisik ortamlarda ve degisik ihtiyaclar olmasi halinde bu adimlar calismayabilir.
Iyi sanslar.
Önce http://www.zend.com/ ‘dan zendoptimizer.dll dosyasını download edelim.
http://www.zend.com/store/free_download.php?pid=13
adresinden zend optimizer ın son versiyonunu download edebilirsiniz.
Kurulum
ZendOptimizer.dll dosyasını bilgisayarınızda C:\php dizinin altına kopyalayın, ardından php.ini de [PHP] satırın altında olmak kosulu ile boş buldugunuz bir yere su satırları ekleyin;
zend_optimizer.optmization_level=15
zend_extension_ts=”C:\php\ZendOptimizer.dll”
php.ini dosyamızı, bu degişikliğin ardından kayıt ettiğimizde, kurulum işlemi tamamlanmış demektir.
Şimdi yaptıgımız işlemlerin saglamasını yapalım.
info.php söyle olsun;
phpinfo();
?>
info.php dosyasını çalıştırdıgımızda, eger dogru kurmussak zend logosunun bulundugu tablodaki acıklamanın en altında, su satır yazıyor olmalı;
PHP kodlarini calistirabilmemiz icin asgidaki yazilimlara ihtiyacimiz olacak.
Server Yazilimlari
# PHP uyumlu web server
# PHP4
# PHP nin kullanabilecegi bir database sistemi (Bu kosul gerekli degil fakat onerilir)
Istemci Yazilimlari
# Bir web tarayicisi
# Bir yazi editoru notepad,Emacs,vi,BBEdit ve benzeri olabilir
Bu programlarin hepsini bir tek makine uzerine kurup calistirabilirsiniz.Bu sekilde kurdugunuzda tamamen program gelistirme amacina yonelik olarak yani yazdiginiz programlari aninda deneyebilmek icin kurmus oluyorsunuz.Yani yazdigimiz programlari deneyebilmek icin bir web server’a ihtiyacimiz olacak.
Kurulum sirasinda sececegimiz opsiyonlar bir cok web gelistiricisinin genelde kullandigi seceneklerdir.Eger akliniza su soru geliyorsa “Simdi web serveri nerden bulacam?” (bir cok kisinin geldigi gibi) diye hic endiselenmeyin bu yazinin akisi icerisinde en basindan itibaren Windows ve Linux/Unix sistemler uzerine populer web server yazilimlarinin nasil kurulup test edilecegi aciklanacaktir.
Eger web server yazlimi yuklenmesi konusunda bir endiseniz varsa (genelde insanlar web server deyince bilgisyarin internet’e devamli bagli kalmasini gerektigini dusunuyorlar) biz web serveri dosyalarimizi internette yayinlamak icin degil yazdigimiz programlarin ciktilarini kendi bilgisyarimizda gorup deneyebilmek icin kuruyoruz.Bu nedenle bilgisyarimizin internet bagli olmasi bile gerekli degildir.Her zaman icin kendi bilgisyarimizdaki web server’a kendi browser’imizdan (Netscape , Internet Explorer vb)ulasabiliriz.
Yazinin akisi icerisinde sirasiyla asagidaki kurulumlar anlaticaktir:
# PHP4′un Microsoft Personel Web Server uzerine yuklenmesi (Windows 95/98).
# PHP4′un Microsoft Internet Information Server uzerine yuklenmesi (Windows NT/2000).
# PHP4′un Apache Web Sever uzerine yuklenmesi (Unix/Linux)
PHP4′un Windows 95 ve Windows 98 sistemler uzerine yuklenmesi :
Ilk olarak windows sistemimiz uzerine Microsoft Personel Web Server (PWS) yazilimini yukleyelim.Bu web server Windows sisteminizle beraber gelir fakat default olarak kurulmaz.Simdiden belirtmekte fayda goruyorum bu web server yazilimi tamamen kendinizi gelistirmek amaciyla kullanilabilecek bir yazilimdir.Gercek bir web sitesinin ihtiyaclarini karsilayabilecek olcude guclu degildir.Yani kurup yazdiginiz PHP scriptlerini denemek icin ideal fakat Web uzerinde gercek anlamda dosya sunacak olcude kapasiteli bir yazlim degildir.
Personel Web Server yazilimini nereden bulurum?
PWS’yi 4 degisik yoldan elde edebilirsiniz:
1. Visual InterDev 6.0 Cd si Microsoft Personel Web server yazilimini icermektedir,
2.Windows 98 Cd si icerisinde yazilimin yukleme dosyalari vardir,
3.Front Page,Front Page 97 ve Front Page 98 PWS yazilimini icermektedir.(Not:Front Page in eski surumlerinde HTTPD adli bir web server yer almaktadir PHP bu web server la beraber calismaz.)
4.Download,Microsoft bu yazilimi kendi sitesinden download edebilmenize imkan sagliyor (ucretsiz olarak).
Not : Windows 95/98 sistemi uzerine Windows NT Option Pack Yukleyerek (bir cok insan buna inanamiyor
de PWS yi kurabilrsiniz.Bunun icin sirayla asagidaki maddeleri takip etmeniz yeterlidir.
1.Butun programlari kapatin
2.Windows NT option pack i download edin.http://www.microsoft.com/ntserver/nts/downloads/recommended/NT4OptPk/
3.Sayfanin ust tarafinda next linkini goreceksiniz. Option 1 secenegini secerek,sonraki sayfada isletim sisteminizin tipini girin.Gelen yeni sayfada kendinize en yakin serveri secerek programi bilgisyarainiza indirin.
4.”Bu programi bilgisyarima kaydet” secenegi ile dosyayi bilgisyarinizda bir yere kaydedin.
5.Programi calistirin.
6.Kullanma kosullari ve Lisans Sozlesmesini kabul edin.
7.”Download Only” secenegini aktif hale getirin.(Install seceneginde islem yarida kalirsa confgurasyon dosyalariniz zarar gorebilir)
8.”Typical Installation” secenegini secip “next” yani ileri tusuna basin,
9.Bilgisyariniz icinde pack dosyalarini nereye kuracaginizi belirtin,
10.Pack dosyalarini nereden download edeceginizi belirtin,
11.Onaylama penceresine evet diyerek gecin,
12.En son olarak yeni download ettiginiz “setup.exe” dosyasini calistirin.
Microsoft Personel Web Server Programi’nin Windows 98 Cd’sinden Kurulumu:
1.Windows 98 Cd sini surucuye yerlestirin,
2.”add-ons” klasoru icerinde “pws” adli klasoru arayin,
3.”Setup.exe” adli programi calistirin,
4.Web uzerinde yayinlanacak dosya klasoru olarak “c:\inetpub\wwwroot” yazilidir,
5.Adim adim ileri tusuna tiklayarak standart bir kurulum gerceklestirin.
Simdi bilgisyarinizi yeniden baslatarak son degisikliklerin aktif olmasini saglayin.Tebrikler ! artik uzerinde kucuk capli da olsa bir web server calisan bilgisyariniz var :)Simdi bu bilgisyara PHP4 kurabiliriz
PWS uzerine PHP4′un Yuklenmesi
PHP’nin resmi sitesinden http://www.php.net/ ucretsiz olarak son gelistirlen surumunu download edip sisteminize kurabilirsiniz.Fakat bu surum cok temel ve istedigimiz butun ozellikleri icinde barindirmiyor olacaktir.Bunun yerine PHP4 un windows surumu icin http://php4win.de/ sitesini ziyaret ederek daha fonksiyonel bir PHP4 kurulumu saglayabilirsiniz.Site ingilizce olmakla beraber PHP4′un windows kurulumu icin bir cok kaynagi icinde barindiriyor.Bu siteye giderek en son,kararli surumu bilgisyariniza indirin.Indireceginiz dosya windows ortami icin ZIP formatiyla sikistirilmistir.Bu dosyayi bilgisyarinizda bir yere kaydederek,mesela c:\php gibi bir klasore acin.
Birinci Adim
Bu klasore girdiginizde bir cok alt klasor,text dosyalari ,php.exe dosyasi, ve php4ts.dll adinda bir dll kutuphanesi goreceksiniz.Ilk olarak bu dosyayi (php4ts.dll) c:\windows\system klasoru altina kopyalayin.Daha sonra dlls adindaki alt klasore giderek bu klasor icindeki (c:\php\dlls klasoru icinde) butun dosyalari c:\windows\system klasorune kopyalayin.Kopyalama islemi sirasinda eger windows sizi uyarirsa kesinlikle eski dosyalarin uzerine yazmayiniz.Eski dosyalarinizi koruyun yeni download ettiginiz dosyalarla degistirmeyin.
Ikinci Adim
C:\php klasoru altinda php.ini adinda bir dosya goruyor olmalisiniz.Bu dosyayi c:\windows klasorune kopyalayin ve bir editorle acin. (Notepad olur mesela).
Bu dosya iceridinde asagidaki satirlarin gectigi yeri arayin :
extension_dir = C:\php\extensions ; directory in which the loadable extensions (modules) reside
burada belirtilen C:\php\extensions yolunun sizin sisteminize uygun olup olmadigini kontrol edin.Eger sisteminizde bu klasor baska bir yerdeyse bu satirdaki degeri uygun degerle degistirin.(Buraya “extensions” klasorunun sisteminizdeki yolunu yazmalisiniz. )
Diger kisimdaki satirlar PHP ye hangi modulleri yuklemesi gerektigini soyler.
;extension=php_filepro.dll
extension=php_gd.dll
;extension=php_dbm.dll
;extension=php_mysql.dll
burada onemli olan istediginiz modullerin yuklenmesi icin onlerindeki noktali virgul isaretini kaldirmaniz.GD kutuphanesi ornek olarak yukarda aktif hale getirildi.(php_gd.dll kutuphanesi php4 ile resim olusturmak icin gereklidir).Dosyayi kaydedip cikin.
Ucuncu Adim
Notepad programini acarak asgidaki satirlari yaziniz.
REGEDIT4
[HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\w3svc\parameters\Script Map]
“.php”=”C:\\php\\sapi\\php4isapi.dll”
Not : Eger sikistirlmis ZIP dosyasini sisteminizde c:\php klasorune acmadiysaniz yukardaki “C:\\php\\sapi\\php4isapi.dll” satiri icerisindeki yolu degistirmelisiniz.Eger PHP’yi sisteminizde mesela “c:\phpklasor” diye bir klasor icerisine actiysaniz,yazmaniz gereken yol “C:\\phpklasor\\sapi\\php4isapi.dll” olmalidir.Yani “sapi” terimini degistirmeyiniz .
Bu dosyayi sisteminizde herhangi bir yere mesela “PWS-php4.reg” adiyla kaydedin .Dosyanin ismi onemli degil ama uzantisina dikkat edin.Yanlislikla “PWS-php4.reg.txt”olarak kaydetmeyin.(Genelde notepad dosyalarin sonuna txt uzantisini koyar.Bunu engellemek icin dosyayi kaydederken Kaydet diyalog kutusunda dosya ismini “” isaretleri arasina yazmalisiniz.)
Bu yeni olsutrdugunuz “PWS-php4.reg” dosyasi uzerine cift tiklayip dosyayi calistirin.Windows’un sordugu degisiklikleri onaylama sorusuna “Evet” tusunu tiklayarak yanit verin.
Dorduncu Adim
Personel Web Server programini acin (Baslat/Programlar).Zaten kurulduktan sonra her oturumda otomatik olarak calismaya baslar.Sag alt kosede sistem ikonu cikacaktir,oradan cift tiklayarakta grafiksel aryuzu acabilirsiniz.Grafik arayuz’de “Advanced” Secenegini tiklayin.Listelenen klasorler icerisinde “Home” yazan yeri secili hale getirin.Edit Properties’i tiklayarak acilan yeni diyalog kutusunda Execute secenegini secerek aktif hale getirin.(Read,Execute,Scripts seceneklerinin hepsini aktif hale getirebilirsiniz.Ama mutlaka Execute seceneginin aktif oldugundan emin olunuz.)
Tebrikler ! PHP4 un Microsoft Personel Web Server uzerine kurulumunu tamamladiniz.
Simdi kurulumun test asamasina gecmek icin yazinin sonundaki Kurulumun Test Edilmesi blumune gecebilirsiniz.
PHP4′un Windows NT ve Windows 2000 Uzerine Yuklenmesi
Eger isletim sisteminiz Windows NT veya Windows 2000 ise Microsoft’un endustriyel web server programi olan “Microsoft Internet Information Server” i kullanabilirsiniz.Bu program Microsoft’un “Personel Web Server”ina gore daha gelismis ve gucludur.Sitenizi bu server ile yayinlamayi dusunuyorsaniz guvenlik’le ilgili aciklari isin basindayken kabul etmeniz gereklidir.Windows isletim sistemlerinde Unix/Linux ta oldugu gibi bir dosya koruma sistemi bulunmamaktadir ve ozellikle Windows 9x surumunde herkesin cok kolayca “Sistem Yoneticisi” yetkilerini alabilecegi dusunulurse Windows kisaca guvenli olmayan bir isletim sistemi olarak dusunulebilir.
Windows NT veya 2000 yuklu ve uzerinde IIS (Internet Information Server)calisan sistemler genel olarak cok gelismis uygulama gelistime ortami olarak kabul edilebilir.
Windows 2000 isletim sisteminin Server,Advanced ve Server Database surumleri uzerinde ISS 5.0 yuklu olarak gelmektedir.Siz kurulum sirasinda ozel olarak bu programlarin yuklenmesini istemediginizi belirtirseniz tabii ki bu ISS 5.0 yuklenmeyecektir.
IIS 4.0 ‘in Windows NT 4.0 Option pack kullanilarak yuklenmesi.
Internet Information Server’i Windows NT 4.0 Option Pack’ten yuklemek icin oncelikle bu dosyayi download etmemiz gerekecektir.
http://www.microsoft.com/ntserver/nts/downloads/recommended/NT4OptPk/
1.Sayfa uzerinde “Option 1″ secenegini seciniz.”Next” tusu ile bir sonraki sayfada kullandiginiz isletim sistemini belirtin.Bir sonraki sayfada “download.exe” dosyasini size en yakin konumdan secerek download ediniz.
2.”Programi diske kaydet” secenegini secerek dosyayi sisteminize kaydedin ve download islemi bittikten sonra dosyayi calistirin.
3.”Download Only” Secenegini secip devam edin.
4.Lisans Sozlesmesini kabul edin.
5.”Minumum ,Typical,ve Custom “seceneklerinden bizim tavsiyemiz “Custom” secenegini secip isleme devam etmeniz.
6.Istediginiz opsiyonlari secin.Unutmayin,
# Internet Information Server (IIS)
# Microsoft Management Console
# NT Option Pack Common Files
Secenekleri aktif olmalidir.
7.Bir sonraki adimda FTP ve Web klasorlerini seciniz.
# www icin kok dizini C:\Inetpub\wwwroot
# ftp icin kok dizini C:\Intepub\ftproot
# Programin kurulacagi dizin C:\program Files
8.”Next”e tiklayarak kurulumu baslatin.
9.Kurulum bitince “finish”e tiklayarak kurulumu bitirin
10.Bilgisyari yeniden baslat sorusuna “evet” ile cevap verin.
Internet Information Server 5.0 Programinin Windows 2000 Uzerine Yuklenmesi
1.Kontrol Panel’den(Baslat I Ayarlar I Kontrol Panel)Program Ekle /Kaldir secenegini secin.
2.Windows Bilesenleri Ekle/Kaldir secenegini secerek dialog kutusunun acilmasini saglayin.
3.World Wide Web server seceneginin isaretli olup olmadigina bakin.Cok buyuk ihtimalle siz windows 2000 i kuraraken beraber kurulmustur.Eger isaretli ise bir sey yapmaniza gerek yok.
4.Web Server secili iken Details dugmesine tiklayin.
5.Butun seceneklerin aktif oldugnuna emin olun.(PHP4 un yuklenmesi sirasinda beklenen tum fonkiyonnellik icin bunu ozellikle oneririm.)
Internet Information Server uzerine PHP4 Kurulmasi
Web Server programini kurdugumuza gore PHP4 un kurulumuna gecebiliriz.Bunun icin PHP’nin resmi sitesinden programin son surumunu indirebilirsiniz. http://www.php.net/ Eger PHP ‘yi Windows uzerinde kurulu Server programlari ile beraber kullacaksaniz PHP ‘nin resmi sitesi yerine daha fazla destek ve ozellik bulabilceginiz http://php4win.de/ sitesinden indirmeniz.Siteyi gezin ve en son kararli surumunu indirin.
1.ZIP’li dosyayi bilgisyarinizda mesela c:\php cok iyi bir secim klasorune acin.
2.Bu klasorun icindeki php4ts.dll dosyasini C:\WINNT\system32 klasorune kopyalayin.
3.Yine bu klasorun icindeki dlls klasorunun icindeki tum dosyalari C:\WINNT\system32 klasorune kopyalayin.
4.Eger windows sizi kopyalanan dosyalarin zaten klasorun icinde bulundugu konusunda sizi uyarirsa Kesinlikle Uzerine Kopyalamayin.Eski dosyalarinizi koruyun.
5.PHP’yi sikistirilmis halinden bilgisiyariniza actiginiz klasor icinde (C:\php) php.ini adinda bir dosya goreceksiniz.Bu dosyayi C:\WINNT klasorune kopyalayarak bir editorle acin.(notepad olur mesela).
6.Asagidaki satirlarin oldugu bolumu bulun.
extension_dir = C:\php\extensions ; directory in which the loadable extensions (modules) reside
7.”extensions” klasorunun oldugu yolu gosteren bu satirin sizin sisteminizdeki PHP4 u actiginiz klasor icindeki extensions klasorunu gosteren yol olduguna emin olun.
8.Simdi gene ayni dosya icinde (php.ini) asgida yazan satirlarin oldugu bolumu bulun.
;extension=php_filepro.dll
extension=php_gd.dll
;extension=php_dbm.dll
;extension=php_mysql.dll
9.Yuklenmesini istediginiz modullerin onundeki “;” isaretini kaldirin.Mesela yukarida GD modulu aktif hale getirilmistir.PHP4 ile resim yaratmak bu modul sayesinde gerceklesmektedir.
10.Web Server programinizin kontrol panelini acin.(Baslat I Programlar I Yonetim Araclari veya ingilizce Windwows 2000 icin Start I Programs I Administrative Tools )
11.”Default Web Site” seceneginin uzerine sag tiklayiniz.
12.”Properties” i secerek Diyalog kutusunun acilmasini saglayin.
13.”ISAPI Filters” tab sekmesine tiklayin.
14.”Add” dugmesine tiklayin.
15.”Filter Name” alanina PHP, “Executable” alanina C:\php\sapi\php4isapi.dll girin.Not:Bu alana dogru yolu girmelisiniz.Eger PHP yi C:\php klasorune actiysaniz yukardaki yol dogru. Eger degilse hangi klasore actiysaniz buraya onun adini girmelisiniz.Mesela PHP yi C:\phpklasorgibi bir klasor icine actiysaniz buraya C:\phpklasor\sapi\php4isapi.dll girmelisiniz.
16.”Ok” diyerek diyalog kutusunu kapatin.
17.”Home Directory” tab sekmesini secin.
18.”Configuration” ‘a tiklayin.
19.”Add” dugmesine tiklayin.
20.”Exetuable” yazan yerin karsisina C:\php\sapi\php4isapi.dll ve altindaki “Extension” yazan yerin karsisina .php yazip “Script Engine” yazan yerdeki kutucugu onaylayip diyalog kutusunu “OK” le kapati n.
21.ISS’yi kapatmak icin ms-dos komut satirindan su komutu girin.
>net stop issadmin
22.”Do you want to contiune this operation” sorusuna “y” ile cavap verin.
23. Islem bitince ISS ‘yi tekrar baslatmak icin ms-dos komut satirindan su komutu girin.
>net start w3svc
24.Tebrikler ! PHP4 un kurulumunu tamamladiniz.Bir sigara yakabilirsiniz
Simdi kurulumun test asamasina gecmek icin yazinin sonundaki Kurulumun Test Edilmesi blumune gecebilirsiniz.
PHP4′un Linux ve Diger UNIX Sistemleri Uzerine Yuklenmesi
Apache Web Server , Linux ve diger Unix sistemleri uzerindeki en populer Web Server yazilimidir.http://www.apache.org Bu nedenle PHP4′un Apache uzerine kurulumunu anlatacagiz.
Yazinin ilerleyen bolumlerine gecmeden once bir seyi aciklamak istiyorum.Linux,Apache,MySQL ve PHP Dunya uzerinde PHP konusunda en cok kullanilan yazilim bilesenidir.Bu yazilimlarin hepsi Internet uzerinden ucretsiz olarak temin edilebilir.Bununlada kalmayip eger isterseniz bu yazilimlarla ilgili kaynak Kodlarini da inceleyebilrsiniz,kendinize gore kaynak kodundan tekrar derleyebilirsiniz.Her turlu parcasini isteklerinize uygun olarak derlerken vereceginiz parametrelerle ozellestirebilirsiniz.
Linux -> http://www.kernel.org/
Apache -> http://www.apache.org/
MySQL-> http://www.mysql.com/
PHP -> http://www.php.net/
Yukleme Metodu’nun Secilmesi
Diger acik kaynak kodlu yazilimlarda oldugu gibi Apache ve PHP’yi sitelerinden indireceginiz kaynak koduyla sisteminize kurabilirsiniz (Bu iki programda C diliyle yazilmistir).Eger bu konu size yabanci ise ve daha onceden derlenmis bir surumunu sisteminize kurmak istiyorsaniz bu iki programinda kendi sitelerinde hazir derlenmis haldeki(Binary) surumleri mevcuttur.
Yukleme Metodu Avantaj ve Dezavantaj
Kaynak Kod: Yuklemenin ozellestirilebilmesi
Ek test ve ornekler
Esnek bir kurulum
Derleme zorlugu
Kaldirma zorlugu
Binary:
Derlemek’le ugrasmak gerekmiyor.
Esnek degil.
Binary RPM En hizli kurma metodu.
Programi kaldirmak cok kolay
RPM tabanli Linux kulllanmak zorunlulugu.
RPM (Red Hat Package Manager) Linux uzerinde programlarin daha kolay yuklenip kaldirilmasi icin gelistirilmis sistemin adidir (en basit tanimi ile tabii ki:).Programlar bu sistemin kullanbilcegi paketler halinde dagitilir.
RPM paketlerini kurmus oldugunuz Linux dagitiminin sitesinden elde edebilirsiniz.Eger istediginiz paketler linux dagiticisinin sitesinde yoksa http://www.rpmfind.net/ adresini deneyebilirsiniz.
Bu siteden elde edeceginiz RPM paketlerinin sisteminizle uyumlu olup olmadigini mutlaka kontrol ediniz.(Red Hat,SuSE,Mandrake,Definite,TurboLinux,Caldera ve Yellow Dog RPM paket sistemini desteklerler) Siteye ugramadan once asagidaki
listeye goz gezdirmeniz vatana ve millete hayirli olacaktir.:))
http://rpmfind.net/ icerisinde gecen kisaltmalarin anlamlari.
i386 >> Intel veya %100 uyumlu islemci tabanli PC’ler(Intel 386,486,Pentium,Pentium II III,AMD,Cyrix) makineler icin
i586 >> Intel veya %100 uyumlu islemci tabanli PC’ler(Intel Pentium II III,AMD,Cyrix) makineler icin
PPC >> Apple G3,G4, Macintosh makineler icin
alpha >> Compaq Digital 64 Bit Alpha Islemcili Is istasyonlari makineler icin
sparc >> Sun Microsystem SPARC islemcili 64 Bit Is Istasyonlari makineler icin
m68k >> Amiga ve Eski Macintosh makineler icin
Kurulum icin hangi RPM Paketlerine ihtiyacimiz var?
# zlib
# libpng
# libjpeg
# gd
# gd-devel
# apache
# mod_php4
Bu programlarin halihazirda sisteminizde yuklu olup olmadigini asagidaki komutla ogrenebilirsiniz.
>rpm -q zlib
zlib-1.1.3-6-i386
>rpm -q libpng
Package libpng is not installed
Sizinde gorebilceginiz gibi eger program yuklu ise surum numarasi ile beraber ekrana geliyor,degilse yardimci olacak bir hata mesaji ile komut cevaplaniyor.Bu sekilde listedeki programlarin sisteminizde yuklu olup olmadigini kontrol ediniz.
Burada dikkat edimesi gereken konu kullanacagimiz programlarin versiyon numaralaridir. Ornegimizde versiyon numarasi 1.1.3 ve surum numarasi 6 dir.i386 terimi yukarida belirtildigi gibi makine tipini belirler.
Listemizdeki programlarin bir kacinin minumum versiyonlara sahip olmasi gereklidir.gd ve gd-devel programlarinin minumum surum numarasi 1.8 olmalidir.Apache versiyonun 1.3.12 olmasi tavsiye edilir.
Programlarin yuklenmesi:
Sisteme root olarak girin ve asagidaki komutu yazin:
>rpm -Uh libpng-1.0.5-3-i386.rpm
###########
burada #### isareti programin kurulum ilerlemesini temsil etmektedir.
Eger listedeki siraya gore programlari kurarsaniz herhangi bir programin digerine gereksinimi hatasini almassiniz.
Sistemde yuklu olan Apache’nin yerinin bulunmasi
RPM komutunu kullanarak programin sistemde hangi klasore yuklenmis oldugunu bulabilirsiniz.
>rpm -ql apache
Liste biraz uzun degilmi
Bu ciktilar icinde istedigimiz bir parcanin yerini de asagidaki gibi bir komutla ogrenebiliriz.
> rpm -ql apache | grep /htdocs$
/usr/local/apache/htdocs
Tabiki degisik linux dagitimlarinda bu dosya yerleri farkli olabilir.
Mesela benim SuSE 7.0 sistemimde ayni komutun ciktisi soyledir.(Programlarin islevleri ayni fakat dosya sistemi icindeki yerleri degisik linux dagitimlarinda farkli olabilir)
> rpm -ql apache | grep /htdocs$
/usr/local/httpd/htdocs
boylece apache’nin dosyalari web uzerinde yayinlarken kullandigi kok klasorunun sistemimizdeki yerini belirlemis olduk.
Simdide apache’nin genel ayarlarinin saklandigi httpd.conf dosyasinin yerini ayni metodla bulalim.
> rpm -ql apache | grep /httpd.conf$
/usr/local/apache/conf/httpd.conf
benim SuSE 7.0 sistemim icin bu yol soyleydi mesela,
> rpm -ql apache | grep /httpd.conf$
/etc/httpd/httpd.conf
Bilgisayar’la ilgili bilgilerin toplanmasi
Ihtiyacimiz olan bir baska bilgi HOSTNAME yani bilgisyarimizin “hostadi” ifadesinin bulunmasi.
Bunu da en kolay sekilde konsoldan asagidaki komutu vererek ogrenebiliriz.
>echo $HOSTNAME
seres
benim makinemin adi “seres” oldugu icin dogal olarak ekrana bu deger geldi (Serkan ve Esra adlarinin bas harfleri :))
yani onemli olan o anda bilgisyarinizin adini ogrenmek bunuda bir kenara not edin.Linuxta bu adi kendinizin nasil belirleyebilceginizi http://www.linux.org.tr/ adresindeki dokumanlari okuyarak ogrenebilirsiniz.
Apache’nin Konfigure Edilmesi
Sisteme root olarak girin ve asagidaki komutu vererek httpd.conf dosyasini duzenlemek icin acin.
>kedit /usr/local/apache/conf/httpd.conf
Tabii ki burada belirtilen dosya konumu sizin linux dagitiminizda farkli olabilir.Bu nedenle ise baslamadan once dosyalarin konumlarini belirledik.Olayi anladiniz herhalde
httpd.conf dosyasi icerisinde ,
LoadModule php4_module /usr/local/apache/lib/libphp4.so
gibi bir satirin olup olmadigini kontrol edin.Eger boyle bir satir yoksa once libphp4.so dosyasinin yerini belirleyip daha sonra httpd.conf icerisine satir halinde yazacagiz.Bunun icin komutumuz,
>rpm -ql php | grep /libphp4.so$
/usr/local/apache/lib/libphp4.so
sizin dosya konumunuz farkli olabilir.Siz komutun ciktisina gore hareket edin.
Simdi httpd.conf dosyasi icerisine “LoadModule” gecen satirlarin en basina,apache’nin php dosyalarini nasil isleyecegini belirten
LoadModule php4_module /usr/local/apache/lib/libphp4.so
satirini ekleyebiliriz.
Simdi bu ekledigimiz modulu aktive edelim,
AddModule gecen satirlarin en basina su satiri ekleyin ,
Addmodule mod_php4.c
Simdi de uzantisi “php” olan dosyalarin PHP scripti oldugunu apache’ye bildirelim ,
AddType gecen satirlarin en sonuna asagidaki satiri ekleyin.
AddType application/x-httpd-php .php
En son olarak daha onceden buldugumuz “hostname” ifadesini konfigurasyon dosyasinda yerine yazalim.Bunun icin
#ServerName makineadi gibi birseyler yazan satiri arayin.
O satiri kendi makinenizin ismi ile degistirin.( satirin basindaki # isaretini kaldirin yani asagidaki gibi bir satir olsun yanlizca “seres” yazan yeri degistirip kendi makinenizin ismini yazin)
ServerName seres
Dosyayi kaydedip cikin.
Apache’nin yeniden baslatilmasi
Komut satirindan ,
>apachectl restart
komutunu verin. Eger komut bulunamadi gibi bir hata mesaji aliyorsaniz,
>rcapache restart
komutunu verin.( Bu iki programda apache’nin kontrol edilmesi icin kullaniliyor)
PHP4′un Linux uzerine yuklenmesi islemini tamamladiniz. TEBRIKLER !
Kurulumun Test Edilmesi
1.Herhangi bir text editorunu acin (windows icin notepad ideal mesela Linux icin vi,emacs,kedit,gnp olabilir.)
2.Asagidaki satirlari yazin.
phpinfo ();
?>
3.Dosyayi “phpinfo.php” olarak kaydedin.(dikkat edin notepad sonuna txt ifadesini eklemesin yani “phpinfo.php.txt” gibi bir dosyniz olmasin)
4.Bu dosyayi windows kullaniyorsaniz c:\Inetpub\wwwroot klasorune,Linux kullaniyorsaniz apache’nin server root klasorune (Genellikle /usr/local/apache/htdocs)kopyalayin.Bunu yaparkenki amacimiz dosyaya bir browser yardimiyla ulasabilmek.Web Server programi icin baslangic klasoru kendi root klasorudur.Yani sistem icindeki dosyalardan yanlizca
bu root klasoru icinde yer alanlar web uzerinden erisilebilir digerleri erisilemez.Apache default olarak “htdocs” klasorundeki dosyalari web uzerinde yayinlar.Sizde apache dagitiminiz icindeki htdocs adindaki klasoru sisteminizde arayip dosyayi(phpinfo.php) bu klasor icine koymalisiniz.
5.Browser’inizi acip su adresi yazin.http://localhost/phpinfo.php
6.PHP’nin ayarlarinin gosterildigi bir sayfaya bakiyor olmaniz lazim.
Ornek Dosyalar
http://www.turk-php.com/ornekler/PWS-php4.reg
http://www.turk-php.com/ornekler/phpinfo.php
Kurulumu gerceklestiremediniz…Don’t Panic
Eger hata mesajlari aliyorsaniz asagidaki listeyi gozden gecirin.
# Geriye donerek en bastan sirasiyla talimatlari tekrar uygulamayi deneyin.
# Eger herseyin dogru olduguna inaniyorsaniz ve halen hata mesaji aliyorsaniz http://www.turk-php.com/forum icerisinde daha once sizin karsilastiginiz gibi bir problem olup olmadigina ve tabii varsa cevabina
MultiServis Türkçe Web Server Paketi kısa bir zaman için sadece windows platformu için hazırlanmıştır. Linux veya Solaris kullanan kullanıcıların Server Paketi’nin
bu platform için İngilizce sürümünü yine MultiServis.Net sitesinden bulabilirler.
Türkçe Web Server Paketi’ni MultiServis.Net sitesinden kaydettiren kullanıcılar kurulum ve uygulama desteği alabileceklerdir.
Kuruluma Başlamadan Önce
MultiServis Türkçe Web Server Paketi’ ni kurmadan önce Beni_Oku.txt dosyasını okumanızı tavsiye ediyoruz.
Desteklenen Platformlar
Windows 95/98/NT/2000, diğerleri:
Windows 2000
Windows NT
Windows ME
Windows 98
Windows XP
Kurulum Hakkında
MultiServis Türkçe Web Server Paketi’ nde bulunan araçlar:
MySQL Gemini tabloları ile
MyODBC
MM.MySQL.JDBC
Perl
Apache SSL desteği İle
PHP
phpMyAdmin Veri Sözlüğü
MultiServisMail servisi
Yönetim Web-Sitesi ve Örnek Uygulamalar
Örnek Uygulamalar:
Dcp-Portal
PhpNuke
Phpweblog
Basit İçerik Yöneticisi
E-ticaret Paketi
Arama Motoru
Hızlı Kurulum
MultiServis Türkçe Web Server Paketi’ ni indirdikten ve paketi açtıktan sonra Kur.exe ‘yi çalıştırın.
MultiServis Türkçe Web Server Paketi web arayüzü ile kurulum yapar ve bu işlem yaklaşık 10 dakika sürer.
Paket önerilen kurulum dizini C:\Program Files\MultiServis veya benzeri bir dizindir.
Hemen Kur düğmesine tıklayarak hemen kuruluma başlayabilirsiniz.
Kurulum tamalandıktan sonra ekranızda sizi yönlendirecek yazıları takip edin ve MultiServis Araçları’ nı çalıştırın.
Özel Kurulum
MultiServis Türkçe Web Server Paketi’ ni indirdikten ve paketi açtıktan sonra Kur.exe ‘yi çalıştırın.
MultiServis Türkçe Web Server Paketi web arayüzü ile kurulum yapar ve bu işlem yaklaşık 10 dakika sürer.
Kurulum sayfasında Özel Kurulum düğmesine tıklayarak istediğiniz paket bileşenlerini kurabilirsiniz.
Kurulum tamalandıktan sonra ekranızda sizi yönlendirecek yazıları takip edin ve MultiServis Araçları’ nı çalıştırın.
MultiServis Paketini uzak bir bilgisayardan da kurabilirsiniz.
MultiServis Kaldır
MultiServis Paketini bilgisayarınızdan kaldırmak için Programs > MultiServis> Kaldır düğmesine tıklayın.
Sorun Giderme
Windows 95 de Apache çalıştırabilmek için Winsock2 kurulu olmalıdır. Eğer “A required WS2_32.dll is missing” uyarısı alıyorsanız, Winsock2 kurmanız gerekmektedir. Aşağıdaki bağlantıdan Winsock2 kurabilirsiniz:
http://www.microsoft.com/windows95/downloads/contents/WUAdminTools/S_WUNetworkingTools/W95Sockets2/Default.asp
DCOM güncelleme:
Start(Başlat) > Run(Çalıştır) bölümünden veya Windows Explorer’ dan DCOM kurucuyu çalıştırabilirsiniz.
Windows 95 sistemi için, \Win32\system\dcom95.exe kullanın.
Windows 98 sistemi için, \Win32\system\dcom98.exe kullanın.
Eğer Windows 95 ilk sürümünü kullanıyorsanız, comctl32.dll güncelleyiciyi çalıştırmanız gerekmektedir.:
\Win32\system\401comup.exe
Bu kurucu comctl32.dll 4.71 sürümüne günceller.
PHP Nedir? Once bu sorunun cevabini verelim.PHP interaktif ,dinamik web siteleri ve Intranet uygulamalari tasarlamak icin kullanilan bir programlama dilidir.Ilk olarak 1994 yilinda Rasmus Lerdorf adindaki bir kisinin kendi kisisel web sayfalarina kimlerin baktigi,o anda sitesini kac kisinin ziyaret ettigi gibi sorulara cevap bulabilmek amaciyla hazirladigi kucuk script dilini temel alan ve daha sonra butun dunyadaki programcilarin ortak calismalariyla su anda (27.01.2001) Uc Milyon’dan fazla sitede kullanilan populer veritabani programlari ile beraber calisabilen bir uygulama gelistirme dilidir.
Her programlama dilinde oldugu gibi PHP icerisinde de bir takim yazim mekanizmalari vardir.Bu bir dilin olmazsa olmaz kosuludur.Normalde konustugumuz Turkce gibi diller icin dilbilgisi yerine gececek bir kavramdir.Fakat is dilbilgisine gelince malum hepimiz zorlaniriz :).
Simdi soyleyeceklerim gercekten cok hosunuza gidecek cunku PHP sistematigini ve yazim kurallarini ogrenmek Turkce Dilbilgisinden cok cok daha kolaydir.Bir cok yazim sistematigi (Syntax) C ve perl dillerinden gelmektedir.Eger herhangi bir programlama dilini biliyorsaniz PHP yi ogrenmek cok kisa zamaninizi alacaktir (Cogu Perl programcisi 2-4 hafta arasinda PHP yi ogrenebilmektedir).Eger herhangi bir programlama dili bilmiyorsaniz hic sorun degil.PHP yi ogrenmek icin tek alt yapi gereksinimi HTML bilgisine sahip olmaktir.
HTML (Hyper Text Markup Language) bilen herhangi biri PHP ogrenmeye baslayabilir ve baslamalidirda.
# Platform’dan Bagimsiz :
Hazirladiginiz programi hic bir degisiklik yapmadan Linux uzerinde calistirdiginiz olcude Windows Server uzerinde de calistirabilirsiniz.
# HTML-Gomulu :
PHP kodlarini HTML icerisine gomebilirsiniz.Bu ozellik bu dilin en guclu ozelliklerinden biridir.
# Server Tarafinda Calisan :
PHP programlari server tarafinda calisirlar.Yazilan programlar istenilen gorevleri yerine ,server kaynaklarini kullanarak yerine getiriler ve ciktilarini kullanicinin tarayici programinda goruntulerler.
# Databse destekli:
PHP gunumuzun cok populer database sistemleri icin bir arayuz programlama araci olarak kullanilabilir.(PHP ile en cok kullanlilan database sistemi MySQL dir.)
Ornek Bir PHP Programi
1.Kullandiginiz favori text editorunu acin (Notepad olur mesela veya Unix icin kedit) ve asagidaki kodlari yazin.
2.Bu dosyayi “ornek1.php” olarak kaydedin ve web server programinizin document klasorune yerlestirin
3.Browser programnizi acip http://localhost/ornek1.php adresine yonlendirdiginiz zaman karsiniza soyle bir gorunru gelmesi lazim.
Su andaki tarih: Aug 15 2000
Ornek dosyayi gormek icin link : http://www.turk-php.com/ornekler/ornek1.php
Yukarida iki farkli tip kod yapisi gorulmektedir.Bunlardan ilki HTML’ye ozgu kodlama tipi digeri de PHP’dir. HTML’ye ait butun kodlar yukaridaki ornekte ayirt edebilmeniz icin buyuk harflerle yazilmistir ve zaten HTML bilgisine sahip oldugunuz kabul edilmektedir.
Yukarida tek satir PHP kodu bulunmaktadir ve kullaniciya o andaki tarih degerini gostermektedir.
echo gmdate (”M d Y”);
isaretleri arasina PHP kodlari yazilmaktadir ve servera bu isaretler arasindaki yazi dizisinin PHP kodu oldugunu soylemektedir.
Simdide bu “M” “d” ve “Y” ne anlama geliyor ona bakalim.Biz tarih ve saatin formatini nasil gostermek istersek PHP ‘nin “gmdate” fonksiyonu icinde bu harfleri kullaniyoruz.
Tablo halinde bu fonksiyon icin secenekleri vermek gerekirse,(Bu fonksiyon server’daki tarih ve saat degerini kullanir.Eger server uzerinde ingilizce bir isletim sistemi yuklu ise dogal olarak tarih degerleri ingilizce olarak goruntulenecektir.)
a “am” veya “pm” formatini gosterir.
A “AM” veya “PM” formatini gosterir.
d Gunun degerini iki basamakli olarak gosterir. “01″ den “31″ e kadar
D Gunun degerini uc haneli kullanarak gosterir. “Fri” gibi
F Ayin degerini tam olarak gosterir.”January” gbi
h Saatin degerini 12 saat formatinda gosterir.”01″ den “12″ ye kadar
H Saatin degerini 24 saat formatinda gosterir.”01″ den “23″ e kadar
g Saatin degerini 12 saat formatinda sifir kullanmadan gosterir.”1″ den “12″ ye kadar
G Saatin degerini 24 saat formatinda sifir kulllanmadan gosterir.”0″ dan “23″ e kadar
i Dakikanin degerini gosterir.”00″ dan “59″ ‘a kadar
j Gunun degerini sifir kullanmadan gosterir.”1″ den “31″ ‘e kadar
l Gunun degerini text olarak gosterir.”Friday” gibi,
L Boolean olarak “artikyil” icin “0″ veya “1″ degerini alir
m Ayin degerini gosterir.”01″ den “12″ ye kadar
n Ayin degerini sifirlar olmadan gosterir.”1″ den “12″ ye kadar
M Ayin text degerini ilk uc harfini kullanarak gosterir.”Jan” “Feb” gibi
s Saniyenin degerini gosterir.”00″ dan “59″ a kadar
S Ingilizce tarih icin tanimlanan “th” “nd” gibi kisaltmalari gosterir.
t Ayin icindeki gun adedini verir.”28″ den “31″ e kadar
T Server icin Zaman dilimini gosterir.”MDT” gibi
w Gunun degerini sayi olarak gosterir.”0″ pazardan “6″ cumartesiye kadar.
Y Yilin degerini 4 digit olarak gosterir.”1999″ gibi
y Yilin degerini 2 digit olarak gosterir.”99″ gibi
z Yil icinde gunun kacinci gunu oldugunu gosterir.”0″ dan “365″e kadar
Z Zaman diliminde saniye olarak otelemeyi gosterir.(-43200 den 43200)
Yeni başlayanlar için
Php ye yeni başlıyorsanız önünüzde uzun ve zevkli bir yol var. Ve bu yol öyle kolay kolay bitmez. Bu yüzden herşeyi bir anda öğrenmeye kalkmayın. Sürekli bir öğrenme devresinde olmalısınız. Belirli bir temelden sonrası kendiliğinden gelir. Zaten önemli olan bir şeyler üretibilecek seviyeye gelmek. Geriside zamanı geldikçe öğrenilecek şeyler.
TEMEL: Temel kavramları iyi öğrenmeye çalışın. Yoksa boşa kürek çekersiniz. Herşeyin temelini öğrenip ayrıntılarına doğru gidin. Ayrıca php nin güçü nedir? Php neyi yapar neyi yapamaz? Temel bence en önemlisi. Çünkü temeli iyi bildikten sonra ilerlemek çok kolay ve zevkli oluyor. Ayrıca hayal gücünüze güvenin, inanın size doğruyu çoğunlukla gösterir.
KAYNAK: Bir bütün halinde kaynak bulmak zor. Ama Dr. Hakkı Öcal’ ın PHP ile yazdığı kitab dizisini en azından bilgisayar formatında edinin. Bunun yanında şimdiye kadar yazılmış dökümanları toplamaya çalışın. İngilizceniz kötü bile olsa php nin manualini interneten çekin. Gerçekten işinize yarar. Manual başlı başına bir kaynak. Bulduğunuz dökümanları, ilerde anlayabileceğiniz bir şekilde saklayın. İnanın bu iş size saatler kazadırabilir. Yeterli ve iyi bir kaynak oluşturun. Ama bu kaynakların arasında kaybolmayın. Bence öğrendiğiniz her yeni özelliği vs.. hemen deneyim. Kurcalayın. Nerelerde kullanabileceğinizi düşünün… Ve kullanın:)
İŞLETİM SİSTEMİ: Php için illaki linux e gerek yok. Windows dada profosyonel uygulamalar üretebilirsiniz. Ve yazdığınız kodlar linux de %98 çalışır. Birazcık değiştirme ile de o %2 lik kısmıda çalıştırabilirsiniz. Benim tavsiyen windows kullanıcı iseniz windows da kalmanız. Ama ilerde en azından bir linux kurmayı denerseniz sizin için faydalı bir deneyim olur.
SERVER: Linux de zaten apache( http://ww.apache.org/ ) kullanacaksınız:) Windows da ise ister apache ister pws istersenizde IIS (windows 2000) kullanın. Üçününde ayarları ve kurulumu sizi çok zorlamaz. Ayrıca net üzeinde bir server edinin. İnanın bu ilerde lazım olacaktır. Mesela www.f2s.com dan alabilirsiniz. Bu sayede yaptıklarınızı rahatlıkla kullanıma koyup perfonmasını vs. test edebilirsiniz…
KAPSAMLI KOD YAZMA: Emeklemeden yürümeye kalkmayın. Hemen elinize büyük programları almayın. Sayaçlar anketler gibi şeylerle başlayın. İnanın işe yarayan şeyler yapmak insana bir çalışma azmi veriyor. Temel olan komutlara hakim olmak. Bu gelecekte işinizi çok kolaylaştıracaktır. Programı yazmadan önce algoritmasını ve ne istediklerinizi belirleyin. İnanın bu iyi bir alışkanlık. Bazen ufak bir değişlik için tüm kodu değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Ayrıca kod yazarken en geniş ihtimalleri düşünmeye çalışın. Güvenlik ve kullanıcı hataları gibi.
( EN İYİ PROGRAM KENDİ YAPTIĞINIZ PROGRAMDIR !! )
TEXT: Database yaygınlaşıp kolaylaştıkta dosyalara yazı yazmak kullanılmaz oldu. Ama size tavsiyem database in başına oturmadan önce dosyalara yazma okuma gibi işlemlere hakim olun….
DATABASE: Database uygulamalarına girmeden önce biraz SQL öğrenin. Php koduyla sizi çok ugraştıracak bir şeyi SQL ile dakkada yaparsınız. Örnek: “order by” “group by” Veya “having” Zaten sonuçlar düzgün geldikten sonra gerisini düzenlemek kolay! Ayrıca database yapısınada hakim olun.
HTML: Ve biraz anlamsız olabilir ama…. HTML öğrenin. En azından biraz öğrenin. Çünkü php güçü htmli iyi kullanmakla gösterilir. Arkada ne kadar süper bir progran olursa olsun . Çıktılar özenli ve güzel değilse bir işe yaramaz
BİLGİ: www.turk-php.com ve www.php.org.tr ı yakından takip edin. VE FORM LARA KATILIN. SORU SORUN! VE BİLGİLERİNİZİ PAYLAŞIN,PAYLAŞIN VE PAYLAŞIN…
MAİL: Mail yollayan bir program yapmak istiyoranız. Linux için sendmail var ama windows 98 vs.. de bir mail server kurmanız gerekir benim kullandığım Merak mail server var. Çok iyi bir program. Mail yollamak gerçekten bir çok uygulamaya çok farklı bir tat katar.